Als je af en toe in ziekenhuizen\nkomt, heb je het ongetwijfeld al gehoord of gezien: acties en initiatieven ter\nvoorbereiding voor de volgende (pr\u00e9) audit van de ziekenhuisaccreditatie. \u201cNIAZ\u201d\nen \u201cJCI\u201d zijn twee woorden die veel in beweging zetten in ziekenhuizen. Toch\nhalen ziekenhuizen vaak niet het onderste uit de kan als het gaat over de\nvoordelen van accreditaties. <\/p>\n\n\n\n
\u201cHet geheel van initiatieven die\ngericht zijn op de externe evaluatie<\/strong> van een ziekenhuis tegen vooraf\ngedefinieerde, expliciete en gepubliceerde standaarden<\/strong> met het oog op\nhet bevorderen van continue verbetering van de kwaliteit<\/strong> van de\ngezondheidszorg\u201d is een zeer duidelijke omschrijving van Zorgnet Icuro.<\/p>\n\n\n\n Heel veel accreditaties zoals ISO\n9001, ISO 14001, VCA, ISO 13485 hebben dezelfde basiselementen als de NIAZ en\nde JCI accreditaties: het gaat steeds om een evaluatie door externe auditors\ndie onderzoeken of een bepaalde standaard (zie de bronnen onderaan voor info\nover de JCI en NIAZ standaarden) wordt\ntoegepast. Het doel van deze standaarden is het verbeteren van de kwaliteit van\nde zorg op een permanente basis.<\/p>\n\n\n\n De standaarden hebben betrekking\nop hoe een organisatie zaken beheert en niet over de effectieve kwaliteit van\neen aangeboden dienst. Dit is een veel voorkomende fout die mensen maken die\nprofessioneel niet betrokken zijn bij kwaliteitsmanagement. Het consistent\naanbieden van een zeer matig uitgevoerde dienst is ook een vorm van kwaliteit.<\/p>\n\n\n\n Het behalen van een accreditatie\ngeeft aan dat er een proces is binnen een organisatie dat erover waakt dat handelingen\nsteeds op dezelfde manier gebeuren. ISO, de internationale organisatie voor\nstandaarden en bekend van onder meer ISO 9001, legt duidelijk de focus op het consistent\naanbieden van producten en diensten die voldoen aan de wettelijke en de klantenvereisten.<\/p>\n\n\n\n Je kan een kwaliteitsmanagementsysteem\nvergelijken met een boekhoudpakket. Beide zorgen ervoor dat handelingen steeds op\ndezelfde manier worden uitgevoerd. Ze garanderen echter geen juiste uitvoering.\nNet als een goed boekhoudpakket geen garantie is voor een juiste boekhouding,\nis een kwaliteitsmanagementsysteem geen garantie voor kwalitatief hoogstaande\nzorg. In de praktijk is goede zorg quasi onmogelijk zonder een kwaliteitsmanagementsysteem.\n<\/p>\n\n\n\n Een kwaliteitsmanagementsysteem\nhoeft geen gigantisch systeem te zijn. Alles hangt af van je organisatie. Voor\nkleine organisaties zoals een huisartsenpraktijk, kan je kwaliteit consistent verhogen\nmet een paar korte checklists. Helaas leent de complexiteit van een ziekhuis\nzich niet tot dezelfde eenvoudige aanpak als een huisartsenpraktijk.<\/p>\n\n\n\n Het decreet van 17 oktober 2003 betreffende de kwaliteit van gezondheids- en welzijnsvoorzieningen verplicht zorginstellingen om aan zijn gebruikers een verantwoorde hulp- en dienstverlening te bieden. De zorginspectie van de Vlaamse overheid ziet toe op de naleving van de kwaliteit van de zorg in de Vlaamse algemene ziekenhuizen. Ieder ziekenhuis heeft dus de keuze om een externe accreditatie te behalen of kan kiezen voor het systeemtoezicht van de Zorginspectie. De twee erkende externe accreditaties zijn NIAZ (Nederlands) en JCI (Amerikaans).<\/p>\n\n\n\n JCI heeft op dit moment 23\naccreditaties toegekend in Belgi\u00eb voor algemene ziekenhuizen. NIAZ heeft op dit\nmoment 32 accreditaties voor Vlaamse zorginstellingen. Je kan dus concluderen\ndat externe accreditatie de standaard is geworden voor ziekenhuizen in\nVlaanderen. <\/p>\n\n\n\n Zoals veel verplichte regelgeving\nwordt de ziekenhuisaccreditatie vaak bekeken als een noodzakelijk kwaad wat\nveel geld kost en voor veel medewerkers extra werk oplevert. Medewerkers zien\ndan ook niet altijd de toegevoegde waarde voor henzelf en de pati\u00ebnt. Deze visie\ngeeft vaak aan dat er een groot verschil zit tussen de huidige werkwijze en de geprefereerde\nwerkwijze van de standaard die tijdens de audit gecontroleerd wordt.<\/p>\n\n\n\n Voor vele organisaties is een\naccreditatie een cyclisch gegeven: elke x jaar komt er een audit. De organisatie\n werkt de verbeterpunten weg van het\nlaatste auditverslag en wacht dan het resultaat af van de volgende audit. In de\nhoofden van veel medewerkers is het accreditatievraagstuk \u201copgelost\u201d na een succesvolle auditrapport en\ndit tot een paar maanden voor het volgende bezoek van de auditoren. Deze kijk\nop accreditaties is een van de belangrijkste elementen die de impact van een\naccreditatie verminderen. <\/p>\n\n\n\n Het rendement van een accreditatie is wetenschappelijk\nmoeilijk aan te tonen. In haar onderzoek schrijft Anneleen Ally dan ook dat\ngeen enkele studie voldoende empirisch bewijs levert voor een effectieve\nverbetering van kwaliteit als gevolg van een accreditatie. Ally geeft ook de\nmogelijke reden aan voor het ontbreken van dit bewijs: een achterliggende\nelementen maken het heel moeilijk om de impact wetenschappelijk te bewijzen. <\/p>\n\n\n\n Daarom is het noodzakelijk om af te stappen van de\naccreditatie als een doel. Hoewel de accreditatie defacto een vereiste geworden\nis in Vlaanderen, cre\u00ebert de accreditatie een pervers neveneffect wanneer het\neen doel wordt. De focus dreigt immers te verschuiven van het verbeteren van de\nzorg voor pati\u00ebnten naar het behalen van een accreditatie. Een accreditatie\nmoet altijd het resultaat zijn van het primaire doel de kwaliteit van de zorg\nverbeteren. Ieder nieuw proces dat ingevoerd wordt voor het behalen van een\naccreditatie, verschuift potentieel die focus en als dit frequent gebeurt, loop\nje als ziekenhuis het risico dat de effectieve kwaliteit van de zorg daalt\ndankzij de accreditatie. <\/p>\n\n\n\n De realiteit is dat accreditaties\nniet op korte termijn gaan verdwijnen. Met andere woorden een ziekenhuis een\nkeuze moeten maken tussen een externe accreditatie of voor systeemtoezicht van\nde Zorginspectie. \u201dIf you can\u2019t beat them, join them\u201d zegt een Engels gezegde.\nDat geldt zeker voor accreditaties. <\/p>\n\n\n\n Een eerste stap in dit proces is\nde juiste accreditatie kiezen. NIAZ en JCI hebben gelijkaardige onderliggende\nconcepten maar hun interpretatie is niet noodzakelijk dezelfde. Het is een\nabsolute aanrader om regelmatig te kijken of de huidige accreditatie past bij\nde organisatie. Een accreditatie ondersteunt een organisatie en niet omgekeerd.\nHet getuigt van goed management om op regelmatige basis deze keuze opnieuw in\nvraag te stellen. <\/p>\n\n\n\n Hoewel de verleiding zeer groot\nis om na een audit even een pauze in te lassen voor het kwaliteitsbeheer, is\njuist dit gedrag de oorzaak van veel stress. Hierdoor cre\u00eber je als organisatie\npieken en dalen in werkdruk. Op het moment dat kwaliteit een continue\naandachtspunt wordt, leidt dit tot een meer pragmatisch beleid waarbij continue\ngekeken wordt naar het optimaliseren van de zorg. Dit is alleen mogelijk als\nook de werkdruk van de medewerkers in overweging genomen wordt. Zorgverleners\ndie permanent onder grote druk staan kunnen geen consistente, goede zorg\nbieden. <\/p>\n\n\n\n In ieder verbetertraject, hoe\nklein ook, zou je op een vast moment best checken of de accreditatiestandaard\niets zegt over de voorgestelde verandering. Zo zorg je ervoor dat alle\nveranderingen in lijn zijn met de accreditatiestandaard. Om dit te kunnen doen,\nis het volgens mij essentieel dat iedere projectleider in het ziekenhuis een\ngoede kennis heeft van de accreditatiestandaarden. <\/p>\n\n\n\n Het verhogen van de kwaliteit van\nde zorg in het ziekenhuis is de taak van iedere medewerker van schoonmaker tot\ngeneesheer-specialist. Om dit consistent\nte kunnen doen, moet iedereen hier permanent mee bezig zijn. Kwaliteit is geen extraatje\nmaar maakt deel uit van de core business van iedere zorginstelling. Een\naccreditatie is hiervan het gevolg en nooit een doel. <\/p>\n\n\n\n https:\/\/www.zorgneticuro.be\/content\/ziekenhuisaccreditatie<\/a><\/p>\n\n\n\n https:\/\/lib.ugent.be\/fulltxt\/RUG01\/002\/350\/321\/RUG01-002350321_2017_0001_AC.pdf<\/a><\/p>\n\n\n\n https:\/\/www.jointcommissioninternational.org\/assets\/3\/7\/JCI_Hosp_Standards_6th_STANDARDS_ONLY_14Jan2018.pdf<\/a><\/p>\n\n\n\n https:\/\/www.niaz.nl\/uploads\/Accreditatieprocedure%202020%20NIAZ-Qmentum.pdf<\/a><\/p>\n\n\n\nKwaliteit of niet?<\/h2>\n\n\n\n
Waarom accreditaties?<\/h2>\n\n\n\n
Het noodzakelijk kwaad<\/h2>\n\n\n\n
Het rendement<\/h2>\n\n\n\n
Suggesties voor het verhogen van het rendement<\/h2>\n\n\n\n
Stap 1<\/h3>\n\n\n\n
Stap 2<\/h3>\n\n\n\n
Stap 3<\/h3>\n\n\n\n
Bronnen<\/h2>\n\n\n\n